Gedrag Taal en Leesonderwijs Rekenen en Wiskunde Vakmanschap

Leesmotivatie en leesvaardigheid gaan hand in hand. Intrinsieke motivatie is de meest gunstige vorm van motivatie: leerlingen lezen vaker en beter als ze lezen een leuke, interessante of uitdagende activiteit vinden.

Verschillende studies, met name uitgevoerd in het basisonderwijs, wijzen erop dat leraren die zelf enthousiaste lezers zijn, beter in staat zijn het leesplezier en daardoor ook de leesvaardigheid van hun leerlingen te ondersteunen. Niet alleen de leesfrequentie, leesmotivatie en repertoirekennis van (aankomend) leraren, maar ook de manier waarop zij aandacht besteden aan literatuur in de klas stuurt het leesplezier- en gedrag, en de leesvaardigheid van leerlingen.

Praten over boeken kan bijdragen tot een grotere leesmotivatie. Het delen van ervaringen over datgene wat gelezen is, zorgt bovendien voor vergroting van het leesbegrip.

Het ambulatorium lezen heeft een overzicht gemaakt van korte werkvormen om (nieuwe) boeken te leren kennen.

De afgelopen jaren is er steeds meer bekend geworden over rekenonderwijs. ‘Leer ze rekenen’ bevat een breed palet aan onderzoek die zorgvuldig door experts zijn geselecteerd. De inzichten uit deze onderzoeken zijn vertaald naar de dagelijkse praktijk op school. Wat heb je nodig voor goed rekenonderwijs en hoe onderwijs je het? Dit boek ondersteunt leraren en schoolleiders uit het basisonderwijs bij het verzorgen van goed reken- en wiskundeonderwijs. 

Leer ze rekenen kun je downloaden via: www.leerzerekenen.nl

De grootste problemen in het reken-wiskundeonderwijs worden ervaren vanaf groep 5 maar zijn vrijwel altijd ontstaan in de prille rekenontwikkeling. Door zeker in de periode waarin de basisvaardigheden worden aangeleerd goed af te stemmen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen, wordt voorkomen dat leerlingen grote rekenachterstand en/of rekenproblemen ontwikkelen. En als deze problemen onverhoopt toch ontstaan zijn, kun je ze ook bij de wortel weer aanpakken.

De eerste versie van het boek heette "leren rekenen, ook als het moeilijk wordt". De titel is gewijzigd, maar de inhoud is nog net zo relevant. Werken met de modellen uit het Protocol ERWD* biedt leerkrachten handvatten om hun rekenwiskundelessen af te stemmen op de rekenvaardigheid en de ontwikkeling van de leerlingen, onafhankelijk van de rekenmethode. 

Meer informatie over het boek vind je hier: https://www.vangorcumstudie.nl/lesmateriaal/100-69_Leren-rekenen

De artikelen en video's waar in het boek naar verwezen wordt, vind je hier: https://erwd.nl/leren-rekenen 

Ook in Gameeleon worden ieder jaar trainingen aangeboden over rekenen-wiskunde!

Een praktisch handboek voor het basisonderwijs

Door uiteenlopende omstandigheden kunnen kinderen op jonge leeftijd chronische stress ervaren. De gevolgen van deze vroegkinderlijke chronische traumatisering zijn over het algemeen ernstig en vergaand doordat het de ontwikkeling van de hersenen negatief beïnvloedt. Kinderen hebben hierdoor onder meer moeite met leren, met het reguleren van hun emoties en gedrag en met vertrouwen op zichzelf en in de ander. Sommige kinderen zijn onrustig en kunnen zich niet concentreren omdat ze voortdurend alert zijn op gevaar. Andere kinderen maken zich juist zo onopvallend mogelijk omdat dat hun overlevingskansen heeft vergroot. Er zijn ook kinderen die door een schijnbaar kleine of voor anderen onbegrijpelijke aanleiding agressief reageren omdat hun hersenen nog in de vechtstand staan. Voor leerkrachten is dit gedrag vaak moeilijk te begrijpen. Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen biedt leerkrachten, intern begeleiders en schoolmaatschappelijk werkers onmisbare praktische kennis en vaardigheden om goed om te kunnen gaan met het vaak moeilijk te begrijpen gedrag van de vele getraumatiseerde leerlingen waar ze op hun school, mede door de invoering van Passend Onderwijs, in toenemende mate mee te maken hebben. Door traumasensitief onderwijs te bieden aan de kinderen die het nodig hebben wordt het klassenklimaat voor alle kinderen veiliger en de effectieve leertijd en de leeropbrengsten van alle kinderen hoger. Ook voor studenten die geïnteresseerd zijn in de effecten van chronische traumatisering op de (cognitieve) ontwikkeling is het een zeer waardevol boek. Leony Coppens, Carina van Kregten en Marthe Schneijderberg hebben in dit boek hun kennis over de impact van chronische traumatisering op de ontwikkeling van kinderen gecombineerd met jarenlange praktijkervaring in het werken met getraumatiseerde kinderen zowel thuis als op school en in individuele behandelingen en (ouder-)begeleidingen. https://www.swpbook.com/boeken/21/onderwijs/1794/lesgeven-aan-getraumatiseerde-kinderen

Het Platform Mindset heeft een uitgebreide bibliotheek met tools en posters. Om te downloaden, te printen en te gebruiken!

Overprikkeling is een bekend begrip binnen het onderwijs. De tegenhanger onderprikkeling is minder bekend. Maar hoe zien de verschillende vormen van prikkelverwerking er eigenlijk precies uit? Hoe ontstaan ze? Hoe kun je hierin sturen; wat kun je doen? En, ook belangrijk, wat moet je juist niet doen?

Door: Wim Bielderman

Lees het artikel op ontwikkeltaal

“Mevrouw, ik ben heel slecht in rekenen.” Helaas gebeurt het ieder jaar weer dat per brugklas minstens één leerling zichzelf tijdens de eerste wiskundeles op deze manier introduceert. Voor deze leerlingen is het van essentieel belang om ze te ondersteunen in het afzwakken van deze onzekerheid die ze de afgelopen jaren door negatieve rekenervaringen hebben opgebouwd.

Rekenen met de Dobbelstenenkoffer kan eigenlijk alleen maar leuk zijn.

Leuk om je eigen som te "gooien" en het automatiseren te oefenen.
> Of bekijk de 25 spelsuggesties die je met de inhoud van de koffer kunt doen. 

In elke groep zitten er wel een paar: leerlingen die zich moeiteloos bewegen in de getallenwereld, die ingewikkelde oplossingsstrategieën gebruiken en rekenen en wiskunde pas een leuk vak vinden wanneer de reguliere lesstof ophoudt. Deze sterke rekenaars hebben vaak meer leerhonger dan de reken-wiskundemethode kan stillen. Dit vraagt om uitdagende reken-wiskundelessen waarin álle leerlingen, dus ook de sterke rekenaars, de uitdaging krijgen die ze zo hard nodig hebben en waar ze veel plezier aan beleven. Hoe je dat aanpakt, dat vind je in het boek Sterke rekenaars van Suzanne Sjoers.

Sterke rekenaars is een boek waarin de onderwijspraktijk centraal staat, want dat is de plaats waar de veranderingen daadwerkelijk moeten gaan plaatsvinden.

Naast het boek is er een uitgebreide website waar Suzanne Sjoers al haar artikelen op een rijtje heeft gezet en materialen en lesideeën deelt die zij voor sterke rekenaars heeft ontwikkeld.

Bernadette Sanders schreef het boek Taalontwikkelingsstoornissen bij het jonge kind (0-8 jaar) 

Signaleren, praktische handelingsadviezen en tips

HOE KUN JE EEN TOS VROEGTIJDIG SIGNALEREN?
WAT IS HET BELANG VAN DE SAMENWERKING TUSSEN ONDERWIJS EN ZORG?
WELKE HANDELINGSADVIEZEN ZIJN ER VOOR HET JONGE KIND?

In die eerste jaren van hun leven, maken kinderen de grootste ontwikkeling door op het gebied van de taal. Het is de meest gevoelige periode om taal aan te leren. Wanneer kinderen met problemen in de taalontwikkeling in deze periode niet gesignaleerd worden en niet de hulp krijgen die zij nodig hebben, dan is de prognose voor de toekomst met betrekking tot relaties, werk en school minder goed. Ernstige problemen in de taalontwikkeling hebben gevolgen voor de sociaal-emotionele ontwikkeling, de psychosociale en cognitieve ontwikkeling en het functioneren in de maatschappij.

In dit praktische boek staat helder uitgelegd wat een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is, hoe je het kunt herkennen en wat je in je werk met het jonge kind kunt doen om een kind met een TOS te ondersteunen. Het geeft handvatten, praktische voorbeelden en tips. Tevens is de ELS (Early Language Scale), het nieuwe screeningsinstrument met betrekking tot de taalontwikkeling van het jonge kind tot 6 jaar, opgenomen.

Voor professionals in de onderwijs en in de zorg.

Als de taalontwikkeling anders blijft dan bij leeftijdgenoten, dan spreken we van een (blijvende) taalontwikkelingsstoornis. Een kind met TOS kan normaal scoren op een test bij de logopedist en toch moeite hebben met taal. Bijvoorbeeld met de dagelijkse communicatie, sociale situaties of ingewikkelde informatie.

Lees meer op deelkracht.nl

TOS in een oogopslag

Uitleggen wat een taalontwikkelingsstoornis is, valt niet mee. TOS is ingewikkeld en iedereen met TOS is een beetje anders.
Met een plaatje wordt het makkelijker om TOS uit te leggen: voor mensen met TOS, voor ouders van kinderen met TOS én voor professionals in zorg en onderwijs.

TOS-waaier

In overzichtelijke secties wordt informatie gegeven over de kenmerken en signalen van TOS, de gevolgen ervan voor de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling en over diagnostiek, behandeling en prognose. Ook worden tips en strategieën aangereikt voor het stimuleren van de taalontwikkeling en het vergemakkelijken van de communicatie, het leren en het sociaal functioneren.

Bekijk de TOS Hulpwaaier

TOS-wiel

TOS in een oogopslag
Uitleggen wat een taalontwikkelingsstoornis is, valt niet mee.
Het is een stuk makkelijker als je kunt laten zien met welke stukjes van de taal jij moeite hebt.
Dat kan nu met het TOS-wiel!

Het oorspronkelijke ontwerp is van de Engelse organisatie RADLD (Raising Awareness of Developmental Language Disorder). Deelkracht-onderzoekers van Kentalis, Auris en de NSDSK maakten een aangepaste Nederlandse versie.

Bekijk het TOS-wiel

Waar het gedrag van leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) of een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) op elkaar kan lijken, is een verschil van aanpak soms essentieel. Kennis over taalgedrag en waaruit dit voorkomt, biedt volgens Anouk Middelkoop-van Erp aanknopingspunten voor passende begeleiding.

Bekijk de webinars 

Webinar 1: 

• Belang goed leesonderwijs
• Feiten over leesonderwijs
• Continuüm van zorg (zorgniveau 1, 2, 3 en 4)

Door Anne Vermue en Jacolien van der Veer

Webinar 2: 

• Creëren van een rijk taalaanbod in de klas
• Praktische handvatten

Door Erna van Koeven (hoofddocent hogeschool Windesheim, (mede)auteur van het boek Rijke taal en de blog Geletterdheid en schoolsucces)

© 2021 Gameeleon - Unita

Kinderen en jongeren die lekker in hun vel zitten, leren beter. Hoe werk je als school, GGD of gemeente samen aan het welbevinden van leerlingen en studenten? Op deze website vind je kennis, tools en praktijkvoorbeelden die je daarbij kunnen helpen.

Investeer in welbevinden en sociaal-emotionele ontwikkeling

School speelt bij het versterken van welbevinden een belangrijke rol. Kinderen en jongeren brengen er immers een groot deel van hun tijd door. Leren lukt het beste als je je goed voelt, en omgekeerd helpt goed onderwijs leerlingen en studenten om beter in hun vel te zitten. School moet dus een veilige omgeving zijn die, naast leerprestaties, welbevinden en sociaal-emotionele ontwikkeling vooropstelt. 

Van wetenschap naar praktijk

Welbevinden op School is er voor professionals in en om het onderwijs (po/vo/go/mbo), GGD en gemeente die hier samen aan willen bijdragen. De kennis en tools van Welbevinden op School hebben hun basis in wetenschappelijk onderzoek. Ze helpen je snel op weg om vanuit een duurzame, gezamenlijke visie te werken aan welbevinden. Waarom is integraal werken zo belangrijk? Hier vind je inzichten uit onderzoek op een rij.